Yeni AB Ambalaj Tüzüğü (PPWR): Kozmetik Firmaları İçin Neler Değişiyor?

Yeni AB Ambalaj Tüzüğü (PPWR): Kozmetik Firmaları İçin Neler Değişiyor?

22 Ocak 2025 tarihinde, Avrupa Komisyonu, Avrupa Parlamentosu, AB Konseyi ve üye devletlerinin temsilcileri arasında yaklaşık iki yıl süren müzakerelerin ardından, yeni “Ambalaj ve Ambalaj Atıkları Yönetmeliği” (Packaging and Packaging Waste Regulation – PPWR) kabul edilmiştir. Bu düzenleme, 94/62/EC sayılı önceki Direktifin yerini alarak, AB genelinde ambalajlara yönelik daha kapsamlı, bağlayıcı ve çevresel açıdan daha iddialı standartlar getirmektedir.

Yürürlüğe Giriş ve Geçiş Süreci

Yönetmelik, 11 Şubat 2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Ancak, uygulamaya yönelik temel hükümler 12 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek olup, bazı hükümlerin devreye girmesi 2040 yılına kadar kademeli olarak gerçekleşecektir.

1. Ambalaj İçeriğinde Kimyasal Sınırlamalar

Yeni düzenleme, ambalaj malzemelerinde kullanılan kimyasalların güvenliğini ön plana çıkarıyor.

• Çok yüksek derecede endişe uyandıran maddelerin (SVHC) ambalajlarda mümkün olduğunca azaltılması isteniyor.
• Kurşun, kadmiyum, cıva ve altı değerlikli krom gibi ağır metallerin toplam içeriği, 100 mg/kg sınırını geçemeyecek.
• Gıda ile temas eden ambalajlarda PFAS maddelerinin kullanımı 12 Ağustos 2026 itibarıyla yasaklanacak. Her ne kadar kozmetik ürünler gıda olmasa da bu tür ambalaj güvenlik kriterleri sektöre örnek teşkil ediyor.

2. Geri Dönüştürülebilirlik ve Geri Dönüşüm İçeriği

AB, plastik ambalajların geri dönüştürülebilirliğini ciddi şekilde artırmayı hedefliyor:

• Yönetmelik, 2030 yılına kadar plastik ambalajların %100’ünün geri dönüştürülebilir olmasını şart koşuyor. Ancak burada “geri dönüştürülebilir” olmanın ne anlama geldiği, Avrupa Birliği’nin (EU) tanımına göre belirleniyor. AB’nin bu tanımına göre bir ambalajın geri dönüştürülebilir sayılabilmesi için, en az %70 oranında geri dönüştürülebilir malzeme içermesi gerekiyor.
  
• Kozmetik ürünler “hassas ürün” kategorisine girdiği için, bu ambalajlarda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımıyla ilgili özel düzenlemeler yapılacak. Ürün güvenliği ve malzeme saflığı burada ön planda olacak.

3. Ambalajın Azaltılması Zorunluluğu

1 Ocak 2030’dan itibaren tüm üretici ve ithalatçılar, ürün ambalajlarını minimum hacim ve ağırlık prensibine göre tasarlamak zorunda kalacaklardır.

Bu özellikle, ürünün hacmini olduğundan büyük göstermek amacıyla kullanılan çift duvarlı yapılar, sahte tabanlar veya gereksiz katmanlar için geçerlidir.

Şirketlerin, kullandıkları ambalajın bu kurallara uygun olduğunu teknik belgelerle ve performans kriterleriyle ispatlaması gerekecek.

Örnek:
Bir parfüm markası, 50 ml’lik ürününü büyük ve ağır cam bir şişe içine yerleştiriyor, ardından bu şişeyi içi boş bir kutunun ortasına sabitliyor. Kutunun iç kısmında çift duvarlar ve sahte bir yükselti bulunuyor. Dış ambalaj ise kalın karton ve plastikle kaplı. Bu tür bir tasarım, ambalajı olduğundan daha büyük ve değerli göstermek için kullanıldığından, PPWR kapsamında “gereksiz hacim yaratma” olarak değerlendirilip yasaklanacak.

Bu nedenle markaların yalnızca estetik değil, aynı zamanda işlevsel ve çevresel uygunluk kriterlerini de göz önünde bulundurarak ambalajlarını yeniden tasarlamaları gerekecektir.

4. Etiketleme: Tüketiciyi Net Yönlendirme

Geri dönüşüm sürecinin başarısı, tüketicinin doğru ve açık bir şekilde bilgilendirilmesine bağlıdır. Bu doğrultuda:

• 12 Ağustos 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek uygulama kararlarıyla birlikte, ambalajlar üzerinde malzeme içeriği ve ayrıştırma talimatlarını içeren standart etiketlerin kullanımı zorunlu hale gelecektir.
• Tüm ambalajlar, en geç 12 Ağustos 2028 tarihine kadar bu uyumlu etiketleri taşıyor olmak zorundadır. Gerekli durumlarda dijital etiketleme seçenekleri de uygulanabilir olacaktır.

Bu düzenleme, tüketicinin ambalajları doğru bir şekilde ayırmasını ve geri dönüşüm sistemine daha etkin şekilde katkı sağlamasını hedeflemektedir.

5. Tek Kullanımlık Ambalajlara Yönelik Yasaklar

Sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda, 2030 yılı itibarıyla bazı tek kullanımlık ambalaj formatları yasaklanacaktır.

Bu yasak özellikle, otellerde tek kullanımlık olarak sunulan kozmetik numune ürünlerini kapsamaktadır. Bu tür ambalajlar, her konaklama sonrasında atılmakta ya da değiştirilmekte olup, kullan-at niteliğinde tasarlanmıştır. Yeni düzenleme ile birlikte bu tür ambalajlar, çevreye gereksiz atık yükü oluşturdukları gerekçesiyle kullanımdan kaldırılacaktır.

6. Diğer Önemli Başlıklar

PPWR sadece azaltma ve geri dönüşüm değil, aynı zamanda döngüsel ekonomiyi destekleyecek adımlar da içeriyor:

• Yeniden kullanım hedefleri belirleniyor.
• Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR) sistemiyle üreticilere daha fazla çevresel sorumluluk yükleniyor.

Yeniden doldurma sistemleri ve depozito-iade uygulamaları da yaygınlaştırılacak